Kompendium
Powrót do kompendium
Nowoczesne technologie

Inteligentne aplikacje na telefony

Aplikacje mobilne towarzyszą dziś niemal każdej codziennej czynności – od płatności i podróży, przez komunikację z urzędami, aż po dbanie o zdrowie. Wraz z ich rosnącą liczbą pojawia się jednak więcej pytań: które z nich są godne zaufania, jak rozpoznać wiarygodne treści i co właściwie dzieje się z danymi, które o sobie ujawniamy? Niniejszy rozdział oferuje przegląd możliwości inteligentnych aplikacji, a zarazem doradza, jak korzystać z nich bezpiecznie i z rozwagą. Jego celem nie jest ostrzeganie przed technologiami, lecz pomoc w sprawnym poruszaniu się po ich świecie.

SPIS TREŚCI

Jakie rodzaje inteligentnych aplikacji istnieją dzisiaj i do czego służą?

Smartfon służy dziś przede wszystkim do wielu innych rzeczy niż tylko do telefonowania. Stał się uniwersalnym narzędziem, za pomocą którego załatwiamy transport, sprawy urzędowe, finanse i zdrowie. Według Czeskiego Urzędu Statystycznego (ČSÚ) w 2025 roku z internetu w telefonie komórkowym korzystało już 7,2 miliona osób powyżej 16 roku życia, czyli ponad dwukrotnie więcej niż w roku 2015. Z bankowości internetowej korzystało 85% osób w wieku od 16 do 74 lat, co stanowi wynik o 15 punktów procentowych wyższy niż średnia Unii Europejskiej i plasuje Czechy wśród najaktywniejszych państw w tej dziedzinie. Jednak wśród seniorów powyżej 75 roku życia z internetu w telefonie korzysta zaledwie około jedna czwarta. Technologie nie są więc oczywistością dla każdego i część mieszkańców pozostaje raczej na boku. Pytanie brzmi zatem dziś nie „czy korzystać z aplikacji”, ale raczej „z których i jak odnaleźć się w ich ofercie”.

Dla przejrzystości przydatne jest podzielenie aplikacji według tego, do czego służą w codziennym życiu. Granice między kategoriami nie są sztywne, ale pomagają w orientacji.

  • Transport. Należą tu aplikacje do transportu publicznego, planowania podróży i nawigacji. W Kraju Morawsko-Śląskim (czeskim regionie przygranicznym) do wyszukiwania połączeń i zakupu biletów służą przede wszystkim aplikacja ODISapka oraz MojeDPO przedsiębiorstwa komunikacyjnego Dopravní podnik Ostrava (DPO), które pokazują również pozycję pojazdów w czasie rzeczywistym. W skali całego kraju bardzo popularna jest wyszukiwarka połączeń IDOS. Po polskiej stronie granicy powszechna jest aplikacja Jakdojade, która pokrywa transport miejski w większości polskich miast. Do wycieczek pieszych i turystyki rowerowej służą aplikacje mapowe, takie jak Mapy.com (dawniej Mapy.cz). Do nawigacji samochodowej najpopularniejsze są Google Maps oraz społecznościowy Waze, który w czasie rzeczywistym ostrzega o korkach, wypadkach i kontrolach dzięki zgłoszeniom od innych kierowców.
  • Państwo i urzędy. Wiele spraw, z powodu których dawniej trzeba było iść do urzędu, można dziś załatwić z domu. W Czechach służą do tego Portál občana (czeski portal obywatelski), portal podatkový MOJE daně lub aplikacja eDoklady, dzięki której od 2024 roku można posiadać w telefonie cyfrową postać dowodu osobistego (odpowiednik polskiego mObywatela). Logowanie zapewnia system Identita občana (czeska tożsamość cyfrowa), do którego należy m.in. Bankovní identita (autoryzacja przez bankowość elektroniczną). Do czeskich narzędzi urzędowych należy również datová schránka (cyfrowa skrzynka doręczeń), którą na mocy prawa posiada dziś każda osoba prowadząca działalność gospodarczą i którą można w pełni obsługiwać z aplikacji mobilnej. W Polsce rolę tę pełni aplikacja mObywatel, która skupia w sobie dziesiątki dokumentów urzędowych i usług, w tym dowód osobisty i prawo jazdy, a z której wiosną 2026 roku korzystało już ponad 12 milionów osób, czyli około jedna trzecia mieszkańców Polski.
  • Pieniądze. Aplikacje bankowe pozwalają zarządzać kontem, płacić i wysyłać pieniądze bez wizyty w oddziale czy przy bankomacie. W Czechach ich popularność jest wyjątkowo wysoka; do najczęściej używanych należą George, Smart Banking czy Air Bank, a obok nich Revolut, który umożliwia trzymanie pieniędzy w kilku walutach i wysyłanie ich za granicę z minimalnymi opłatami. W Polsce do najpopularniejszych należą aplikacja bankowa IKO oraz system płatności BLIK, którym można płacić i przelewać pieniądze za pomocą numeru telefonu. Dla mieszkańców pogranicza, którzy regularnie robią zakupy po obu stronach granicy, jest to praktyczna różnica, którą warto znać.
  • Zdrowie i bezpieczeństwo. Do tej grupy należą aplikacje, które pomagają lepiej dbać o zdrowie, ale mogą nas także uratować w trudnych sytuacjach. Czeski system eRecept pozwala mieć przepisane leki przejrzyście w telefonie, a dzięki realizacji transgranicznej można je odebrać również w aptekach w niektórych innych krajach Unii Europejskiej – pierwszym zagranicznym krajem, w którym dozwolono korzystanie z czeskiej e-recepty, stała się w 2023 roku właśnie Polska. Większość czeskich kas chorych posiada własną aplikację, w której można znaleźć elektroniczną kartę ubezpieczonego, zestawienie świadczeń i leków czy umówić wizytę. Aplikacja Záchranka (czeska aplikacja ratunkowa), pobrana od 2016 roku przez ponad trzy miliony użytkowników, potrafi jednym przyciskiem wezwać pomoc i wysłać dokładną lokalizację dzwoniącego; działa również w kilku innych krajach europejskich.
  • Życie codzienne. Tutaj mieści się wszystko inne, co ułatwia codzienne sytuacje: aplikacje do odbioru i śledzenia przesyłek, takie jak w Czechach Balíkovna i Zásilkovna czy w Polsce InPost, a także narzędzia komunikacyjne typu WhatsApp czy Signal. Sieci społecznościowe, takie jak Facebook, Instagram czy TikTok, oraz aplikacja Messenger służąca do komunikacji z innymi; o ich zagrożeniach będzie mowa w kolejnych częściach. Osobną i stosunkowo nową kategorią są narzędzia sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT czy Gemini; im szczegółowo poświęcono inną część tego kompendium.

Warto dodać, że aplikacje nie są przeznaczone wyłącznie dla młodszych i zaawansowanych technicznie użytkowników. Wiele z nich myśli dziś również o osobach, które dopiero zaczynają przygodę z telefonem, albo o osobach z osłabionym wzrokiem lub słuchem. Oferują uproszczony widok, znacznie większą czcionkę lub sterowanie głosem, gdzie wystarczy wypowiedzieć polecenie na głos. Niektóre aplikacje urzędowe i transportowe mają również przejrzysty tryb z kilkoma dużymi przyciskami. Co więcej, można zacząć powoli, nawet od jednej lub dwóch aplikacji, które naprawdę się człowiekowi przydadzą. Właśnie stopniowe poznawanie bywa najlepszą drogą do przełamania początkowego oporu, a pomóc w tym może ktoś z rodziny, bliskiego otoczenia czy stowarzyszenia, które często oferują kursy dla początkujących.

Z wielu tysięcy dostępnych aplikacji przeciętny użytkownik trzyma w telefonie ostatecznie kilkanaście do kilkudziesięciu, dobranych według własnych potrzeb. Ważne jest, aby wiedzieć, że najważniejsze usługi do kontaktu z urzędami, transportu czy wzywania pomocy są prowadzone przez państwo, region lub miasto i są zazwyczaj bezpłatne. Nikt przy tym nie musi mieć w telefonie wszystkiego; rozsądnie jest wybrać tylko to, co odpowiada danej osobie. To jednak otwiera kolejne pytanie, mianowicie jak wśród aplikacji rozpoznać te godne zaufania.

Inteligentne aplikacje można podzielić ze względu na ich rolę w codziennym życiu: transport, państwo i urzędy, finanse, zdrowie i bezpieczeństwo, życie codzienne.

Źródła (CZ):

Jak rozpoznać, czy aplikacja jest wiarygodna, zanim ją pobierzesz?

W poprzedniej części pokazaliśmy, jak przydatne aplikacje mamy dziś do dyspozycji. Zanim jednak zainstalujemy którąkolwiek z nich, warto na chwilę się zatrzymać. Zdecydowana większość powszechnie dostępnych aplikacji jest bezpieczna, jednak istnieją też takie, których celem jest wyłudzenie od użytkownika pieniędzy lub danych logowania. Często wyglądają przy tym niemal identycznie jak te prawdziwe. Dobra wiadomość jest taka, że kilka prostych nawyków pozwala znacząco obniżyć to ryzyko. Nie chodzi o przesadną ostrożność, ale raczej o zwykłą rozwagę – taką samą, z jaką sprawdzamy, kto dzwoni do drzwi, zanim mu otworzymy.

Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów. Dla telefonów z systemem Android jest to Google Play, a dla urządzeń marki Apple – App Store. Obie te platformy weryfikują nowo dodawane aplikacje i usuwają te szkodliwe, dzięki czemu ryzyko jest tu znacznie niższe niż gdzie indziej. Elementem systemu Android jest dodatkowo funkcja bezpieczeństwa Google Play Protect, która automatycznie sprawdza aplikacje bezpośrednio w telefonie i ostrzega przed podejrzanym zachowaniem; w urządzeniach Apple podobną rolę odgrywa rygorystyczna kontrola aplikacji jeszcze przed ich opublikowaniem. Ważna zasada brzmi: nawet jeśli znajdziesz link do aplikacji na stronie banku, urzędu lub innej wiarygodnej instytucji, powinien on zawsze prowadzić do oficjalnego sklepu. Nigdy nie instaluj aplikacji z linku w wiadomości SMS, e-mailu ani z nieznanych stron internetowych. Czeskiej aplikacji państwowej eDoklady (podobnie jak polskiego mObywatela) również nie można pobrać z żadnego innego źródła niż oficjalny sklep.

Nieoficjalne źródła i przestroga przed oszustwami. To właśnie nieoficjalne ścieżki bywają najczęstszym źródłem problemów. Dobrze ilustruje to przypadek z Polski, przed którym wielokrotnie ostrzegał tamtejszy zespół bezpieczeństwa CERT Polska. Oszuści rozsyłali wiadomości SMS z linkiem do fałszywej podróbki sklepu Google Play, skąd ludzie zamiast popularnej aplikacji państwowej mObywatel pobierali złośliwe oprogramowanie kradnące dane logowania do bankowości internetowej. Uważnym użytkownikom mógł jednak pomóc jeden detal: jako nadawca wiadomości widniał napis „M0BYWATEL” – czyli z cyfrą zero zamiast litery O. Drobna niezgodność tego typu bywa niezawodnym sygnałem ostrzegawczym.

Sprawdź, kto stworzył aplikację i jak jest popularna. Przy każdej aplikacji w sklepie podana jest nazwa dewelopera (twórcy). W przypadku aplikacji bankowej powinien nim być odpowiedni bank, a przy usłudze państwowej – konkretny urząd. Jeśli o deweloperze nie można nic znaleźć lub jego nazwa jedynie łudząco przypomina znaną markę, należy zachować szczególną ostrożność. Wskazówką jest również liczba pobrań oraz oceny użytkowników. Znanym i sprawdzonym aplikacjom towarzyszą setki tysięcy lub miliony pobrań, podczas gdy oszukańcza podróbka ma ich o wiele mniej. Recenzje warto czytać, ale z rozwagą: podejrzana jest zarówno wielka liczba negatywnych opinii, jak i niezwykle wysoki wysyp krótkich, entuzjastycznych pochwał, które mogą być sztucznie wygenerowane.

Zwracaj uwagę na uprawnienia, których żąda aplikacja. Jeszcze przed instalacją w sklepie podane jest, do czego aplikacja chce uzyskać dostęp w telefonie. Warto kierować się zdrowym rozsądkiem. Po co latarce dostęp do kontaktów? Dlaczego czytnik audiobooków miałby znać Twoją lokalizację? Jeśli żądane uprawnienia nie odpowiadają funkcjom aplikacji, jest to powód do niepokoju.

Obserwuj, czy aplikacja jest aktualizowana. Regularne aktualizacje są znakiem, że ktoś dba o aplikację i naprawia ewentualne luki w bezpieczeństwie. I odwrotnie – aplikacja, która nie byla aktualizowana od długiego czasu, może być porzucona, a przez to bardziej podatna na zagrożenia.

Co zrobić w przypadku pobrania podejrzanej aplikacji? Jeśli podejrzewasz, że pobrałeś niebezpieczną aplikację, jak najszybciej ją odinstaluj, przeprowadź skanowanie bezpieczeństwa systemu i zmień hasła do wszystkich usług, do których logowałeś się za jej pośrednictwem. Jeśli sprawa dotyczy bankowości, niezwłocznie skontaktuj się ze swoim bankiem. Podsumowując, zanim cokolwiek zainstalujesz, wystarczy zadać sobie w duchu kilka pytań: Skąd pobieram aplikację? Kto ją stworzył i ile osób z niej korzysta? O jakie uprawnienia prosi? Te nawyki szybko staną się odruchem. Na tym jednak nasza czujność się nie kończy – nawet bezpiecznie pobrana aplikacja może nas bowiem zalać treściami, którym nie sposób zaufać.

Źródła (CZ):

Jak rozpoznać, czy można zaufać temu, co pokazuje aplikacja?

W poprzedniej części upewniliśmy się, że sama aplikacja jest wiarygodna. Na tym jednak praca się nie kończy. To, że narzędzie jest w porządku, nie oznacza jeszcze, że w porządku są treści, które się w nim wyświetlają. Dziś w internecie publikować może praktycznie każdy, bez weryfikacji i bez odpowiedzialności za prawdę. Do tego dochodzi sztuczna inteligencja, która potrafi stworzyć tekst, zdjęcie czy wideo nie do odróżnienia od rzeczywistości. Nie chodzi o to, by nie wierzyć w nic, ale o zdrową dozę ostrożności – zadawanie pytań i niespoleganie ślepo na pierwszym wrażeniu. Wystarczy do tego kilka prostych nawyków, które można łatwo przyswoić.

Skąd pochodzi informacja i kto za nią stoi. Pierwszym krokiem jest zawsze ustalenie, kto stworzył treść i gdzie została opublikowana. Rzetelne dziennikarstwo ma podpisanych autorów, podaje swoje źródła i można przy nim łatwo sprawdzić, kto za nim stoi. Sygnałem ostrzegawczym jest natomiast brak autora lub sam pseudonim, brak informacji o redakcji, krzykliwe nagłówki pisane wielkimi literami oraz artykuły, których treść zupełnie nie odpowiada tytułowi. Istnieją strony i aplikacje, które celowo masowo produkują sensacje tylko po to, by ludzie w nie klikali, a one zarabiały na reklamach. Przydatne jest również zwracanie uwagi na to, co treść robi z naszymi emocjami. Nieprawdziwe wiadomości często celują właśnie w silne uczucia. Jeśli coś natychmiast wywołuje w nas gniew lub strach i zmusza nas do natychmiastowego udostępnienia dalej, jest to powód, by na chwilę się zatrzymać. Parlament Europejski i organizacje zajmujące się weryfikacją faktów zgodnie radzą to samo: zanim cokolwiek prześlemy dalej, zweryfikujmy to w kilku niezależnych źródłach. W przypadku wątpliwości istnieją ponadto konkretne narzędzia. Przy podejrzanym zdjęciu można skorzystać z tak zwanego odwrotnego wyszukiwania obrazem, które pokaże, gdzie indziej zdjęcie pojawiło się w internecie i czy nie zostało wyrwane z pierwotnego kontekstu. Prawdziwość rozpowszechnianych twierdzeń można sprawdzić także w niezależnych projektach weryfikacyjnych; w Czechach zajmuje się nimi na przykład Demagog.cz, w Polsce Demagog.org.pl.

Sztuczna inteligencja i tak zwane deepfakes. Największą zmianę ostatnich lat stanowi zdolność sztucznej inteligencji do generowania przekonujących fałszywych treści. Tak zwany deepfake to sztucznie stworzone lub zmodyfikowane wideo, zdjęcie lub nagranie głosowe, które sprawia wrażenie prawdziwego. Narzędzia do ich tworzenia są dziś tanie i dostępne niemal dla każdego, nie tylko dla doświadczonych cyberprzestępców. Dla zwykłego człowieka wynikają z tego dwa bardzo konkretne zagrożenia. Pierwszym są oszukańcze oferty inwestycyjne, w których wypowiada się znana osobistość lub polityk, kusząc zyskownym pomnażaniem pieniędzy. W Czechach w ten sposób wielokrotnie wykorzystywano wizerunek publicznie znanych twarzy. Drugim, jeszcze bardziej podstępnym zagrożeniem jest połączenie telefoniczne z podrobionym głosem krewnego. Napastnik pobiera z publicznie dostępnego wideo kilka sekund głosu, a następnie dzwoni z pilną prośbą o pieniądze, zazwyczaj w stylu: „Babciu, miałem wypadek i pilnie potrzebuję pieniędzy”. To oszustwo celuje przede wszystkim w seniorów. Ta sama zasada wykorzystania zaufania działa również w zwykłych wiadomościach tekstowych. Typowe oszustwo przez WhatsApp lub Messengera zaczyna się od wiadomości w stylu: „Mamo, zgubiłem telefon i piszę z nowego numeru, czy możesz mi wysłać pieniądze?”. Cel jest zawsze ten sam – wykorzystać presję czasu i pilność sytuacji, aby ofiara nie zdążyła zweryfikować informacji.

Jak się bronić? Poleganie wyłącznie na tym, że rozpoznamy fałszywkę gołym okiem, dziś już nie wystarcza, ponieważ technologia szybko się rozwija, a widoczne niedoskonałości znikają. Znacznie pewniejsze jest zweryfikowanie informacji inną drogą. W przypadku telefonu z prośbą o pieniądze rozłącz się i zadzwoń do krewnego z powrotem na jego znany Ci numer. Sprawdzonym sposobem jest ustalenie w rodzinie tajnego hasła, za pomocą którego w niespodziewanej sytuacji można zweryfikować, czy po drugiej stronie naprawdę znajduje się ten, za kogo się podaje. O tym, że nie jest to problem marginesowy, świadczy fakt, że na nadużywanie tej technologii reaguje prawo. Od stycznia 2026 roku czeskie prawo karne ściga najpoważniejsze przypadki, w szczególności wykorzystanie cudzego wizerunku do produkcji pornografii. Unia Europejska wprowadza z kolei zasady, według których treści stworzone przez sztuczną inteligencję mają być wyraźnie oznaczone.

Dlaczego aplikacja pokazuje mi właśnie to. Na koniec warto zrozumieć, że treść w aplikacjach nie jest dobierana przypadkowo. Algorytmy rekomendacyjne sieci społecznościowych serwują treści, które utrzymają nas jak najdłużej przed ekranem – a to przeważnie rzeczy wywołujące emocje, a nie te wyważone i prawdziwe. Z czasem człowiek może znaleźć się w swoistej bańce informacyjnej, w której wielokrotnie styka się tylko z opiniami podobnymi do własnych. Swoją rolę odgrywa tu także język; mieszkańcy czesko-polskiego pogranicza, mieszkający kilka kilometrów od sebe, mogą otrzymywać zupełnie inne wiadomości o tym samym wydarzeniu. Dlatego pomaga świadome wyszukiwanie innych źródeł niż te, które same podsuwają nam media społecznościowe.

Podsumowując, przy każdej ważnej informacji warto zadać sobie trzy pytania: kto ją stworzył, skąd pochodzi i dlaczego wyświetla mi się właśnie teraz. A jeśli wywoła w nas silne emocje, jest to dokładnie ten moment, w którym należy się zatrzymać i zweryfikować dane. Pozostaje ostatnie pytanie: jak postąpić z własnymi danymi, które zbierają o nas aplikacje.

Bezpieczne korzystanie z aplikacji opiera się na kilku nawykach: pobieraniu z oficjalnych sklepów, kontrolowaniu przyznawanych uprawnień oraz krytycznej ocenie wyświetlanych treści.

Źródła (CZ):

Co z moimi danymi? Co wie o mnie aplikacja i jak się chronić?

W dotychczasowych częściach przyglądaliśmy się treściom, które do nas docierają. Teraz odwróćmy kierunek i zobaczmy, co aplikacje wiedzą o nas. Smartfon jest wyjątkowo dobrze poinformowany o swoim właścicielu. Zna jego lokalizację, kontakty, zdjęcia i nawyki. Część tych danych jest aplikacjom rzeczywiście niezbędna do działania – na przykład aplikacja mapowa nie obejdzie się bez dostępu do lokalizacji. Inne dane są jednak zbierane dodatkowo, najczęściej na potrzeby ukierunkowanej reklamy i śledzenia zachowań użytkownika. Dobrą wiadomością jest to, że większość informacji, które o sobie ujawniamy, mamy w rzeczywistości pod kontrolą. Często po prostu o tym nie wiemy.

Co się o nas zbiera i dlaczego. Dane osobowe są dziś cennym towarem, a handel nimi stanowi osobną branżę. Wyspecjalizowane firmy, tak zwani handlarze danymi (data brokerzy), gromadzą i łączą dane z wielu źródeł, a powstałe profile sprzedają dalej, bez wiedzy przeciętnego użytkownika. Służy to przede wszystkim temu, aby reklama mogła dotrzeć dokładnie do właściwej osoby. Wiąże się z tym również powszechna obawa, że telefon potajemnie podsłuchuje swojego właściciela przez mikrofon i na podstawie rozmów oferuje mu towary. Obszerne badania akademickie obejmujące tysiące aplikacji zazwyczaj nie potwierdzają tego przypuszczenia – firmom do precyzyjnego kierowania reklam w zupełności wystarczają pozostałe dane, czyli historia wyszukiwania, odwiedzane strony czy lokalizacja. Z drugiej strony zupełny brak troski również nie jest na miejscu. Międzynarodowe śledztwo przeprowadzone przez niemiecką stację publiczną Bayerischer Rundfunk w 2025 roku wykazało, że dane o lokalizacji z dziesiątek tysięcy zwykłych aplikacji mobilnych trafiały do handlarzy danymi i umożliwiały śledzenie ruchu konkretnych ludzi. Prawda leży więc pośrodku: prawdziwym ryzykiem nie jest potajemny podsłuch, lecz raczej rutynowy handel naszymi danymi, o którym często nie wiemy.

Uprawnienia masz pod kontrolą. Kluczowe jest uświadomienie sobie, że dostęp aplikacji do poszczególnych funkcji telefonu można w każdej chwili sprawdzić i zmienić, nawet długo po instalacji. W telefonach z systemem Android służą do tego Ustawienia i znajdujący się tam Menedżer uprawnień; analogicznie na urządzeniach Apple jest to sekcja Prywatność i ochrona. Znajdziesz tam przejrzysty przegląd tego, która aplikacja ma dostęp na przykład do lokalizacji, mikrofonu czy kontaktów. Nowoczesne telefony oferują ponadto podsumowanie, które aplikacje rzeczywiście korzystały z tych wrażliwych funkcji w ostatnich dniach. Warto przyznawać uprawnienia tylko na czas, gdy aplikacja jest włączona, a w przypadku lokalizacji rozważyć, czy aplikacji nie wystarczy przybliżone położenie zamiast dokładnego. Telefon potrafi także sam odebrać uprawnienia aplikacjom, z których nie korzystasz od dłuższego czasu. Warto dodać, że nawet dane, które wydają się błahe (jak często podświetlasz ekran, w jakiej pozycji zazwyczaj trzymasz telefon), mają wartość dla firm zajmujących się zbieraniem i analizą dużych zbiorów danych (Big Data). Połączone w profile zdradzają bowiem więcej, niż mogłyby sugerować pojedyncze informacje.

Zgody i pliki cookie. Podczas odwiedzania stron internetowych wielokrotnie spotykamy się z banerem proszącym o zgodę na przetwarzanie tak zwanych plików cookie (ciasteczek), czyli niewielkich plików śledzących naszą aktywność. Nie jest to zwykła formalność. Dzięki europejskiemu rozporządzeniu GDPR (w Polsce znanemu jako RODO) odrzucenie śledzenia musi być tak samo łatwe jak jego zaakceptowanie, dlatego obok przycisku akceptacji znajduje się równorzędny przycisk odmowy. Nie trzeba więc automatycznie klikać „akceptuj wszystko”. Do podstawowego działania strony wystarczą tak zwane techniczne pliki cookie, podczas gdy te marketingowe można bez obav odrzucić.

Uwaga na publiczne sieci Wi-Fi. Osobne zagadnienie związane z bezpieczeństwem stanowią bezpłatnie dostępne sieci Wi-Fi w centrach handlowych, na dworcach czy w kawiarniach. Cyberprzestępca może stworzyć fałszywą sieć o kuszącej nazwie (np. „Free_Airport_WiFi” lub „Kavarna_zdarma”), z którą telefon połączy się automatycznie, a następnie podsłuchiwać komunikację lub przechwytywać dane logowania. Niezawodną ochroną jest unikanie na takich sieciach logowania się do bankowości i innych wrażliwych usług, ewentualnie skorzystanie z transmisji danych operatora komórkowego lub usługi VPN. Jeśli Wi-Fi nie wymaga żadnego hasła, a jego operatora nie znasz, jest to wystarczający powód do zachowania szczególnej ostrożności.

Europejskie przepisy po naszej stronie. To właśnie GDPR (RODO) jest dobrym przykładem ochrony, którą mieszkańcy Czech i Polski mają wspólną, ponieważ obowiązuje w całej Unii Europejskiej. Daje ono każdemu prawo do sprawdzenia, jakie dane przechowywane są przez daną firmę, oraz żądania ich usunięcia. Nadzór nad przestrzeganiem tych zasad sprawuje w Czechach Urząd Ochrony Danych Osobowych (Úřad pro ochranu osobních údajů). Oprócz tych praw pomaga kilka prostych nawyków. Warto od czasu do času przejrzeć uprawnienia aplikacji i usunąć te, z których już nie korzystamy. W przypadku ważnych kont, takich jak bankowość, e-mail czy eDoklady (lub polski mObywatel), wskazane jest stosowanie silnych i unikalnych haseł oraz włączenie tak zwanego uwierzytelniania dwuskładnikowego; w zapamiętaniu haseł pomoże tak zwany menedżer haseł, który bezpiecznie je przechowuje za nas. Równie ważne jest utrzymywanie systemu i aplikacji w stanie zaktualizowanym, ponieważ aktualizacje naprawiają luki w bezpieczeństwie. Zawsze obowiązuje prosta zasada: najlepiej chronione są te dane, których w ogóle nie ujawniamy.

Tym akcentem kończymy przegląd inteligentnych aplikacji w telefonach komórkowych. Pokazaliśmy, jak wielką wygodę dziś oferują, że podstawą jest wybieranie ich z zaufanych źródeł, krytyczna ocena treści, które nam serwują, oraz ochrona własnej prywatności. Nowoczesne technologie nie są ani magicznym rozwiązaniem, ani zagrożeniem, przed którym należy uciekać. Są narzędziem, które najlepiej posłuży temu, kto je rozumie. Celem nie jest obawa przed nimi, lecz umiejętność wykorzystania ich na własną korzyść.

Źródła (CZ):